Nationale Commissie Sectorplannen

"We hebben in Nederland zoveel instellingen die fantastisch onderwijs geven en onderzoek doen”, zegt minister Dijkgraaf van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW). “Soms moeten we echter nog meer samenwerken en keuzes durven maken over wat we waar gaan doen en door wie. Want niet iedereen moet alles willen doen. Zodat we de juiste kennis op de juiste plek hebben en daardoor, ook internationaal, voorop blijven lopen." Om dat te bereiken, heeft het ministerie van OCW op 1 juli 2022 de Nationale Commissie Sectorplannen (NCSP) ingesteld. Deze commissie is werkzaam tot 1 juli 2023 en staat onder leiding van twee co-voorzitters prof. dr. Bert Meijer en prof. dr. mr. Mark Bovens.

Doel

Het kabinet investeert via sectorplannen structureel 200 miljoen euro in wetenschappelijk onderwijs en onderzoek, vanuit de middelen van het Coalitieakkoord ‘Omzien naar elkaar’ (2021-2025). Deze middelen zijn bestemd voor sectorplannen in alle vier de domeinen: sociale en geesteswetenschappen, bèta-, technische en medische wetenschappen. Op basis van het NCSP-advies heeft de minister in maart 2023 de beschikbare middelen over deze sectoren verdeeld.

De vier sectorplannen hebben twee samenhangende hoofddoelen:

1. Het stimuleren van samenwerking en gezamenlijke scherpe keuzes tussen en binnen universiteiten en UMC’s over taakverdeling en profilering (onderwijs en onderzoek);

2. Rust en ruimte: het versterken van de basis van onderwijs en onderzoek.

Het kabinet zet zich in voor een gezonde en sterke basis voor het stelsel van hoger onderwijs en wetenschap, met rust en ruimte voor studenten, onderzoekers en docenten. De structurele investering van jaarlijks € 200 miljoen is bedoeld voor het oplossen van urgente knelpunten in het hoger onderwijs.

In sectorplannen worden afspraken en keuzes gemaakt, waarbij inzichtelijk wordt welke instelling zich op welke kennis en welke vakgebieden focust. Dit versterkt de universitaire samenwerking en geeft een impuls aan de kwaliteit van het onderwijs en onderzoek.

Thema’s sectorplannen

Het sectorplan Techniek is gericht op het versterken van de disciplines in de construerende technische wetenschappen en de ontwerpende ingenieurs wetenschappen. De plannen sluiten aan de maatschappelijke uitdagingen en de kennis & innovatie agenda’s. In het sectorplan van de medische en gezondheidswetenschappen gaat het om de thema’s preventie, data gedreven innovatie en de keten van fundamenteel onderzoek naar toepassing. Bij de sectorplannen bètawetenschappen zijn de verbindende thema’s klimaat, energie, informatica, gezondheid en biodiversiteit.

Bij sociale wetenschappen wordt gekozen voor versterking van de discipline onderwijskunde, de lerarenopleidingen en interdisciplinaire thema’s als veerkracht bij de jeugd, psychische aandoeningen, de menselijke factor in nieuwe technologieën, maatschappelijke transitie en gedragsverandering, maatschappelijke ongelijkheid en diversiteit. Het plan geesteswetenschappen kiest voor een investering in talen en culturen en de thema’s humane AI , cultureel erfgoed en identiteit. Daarnaast wordt samengewerkt voor het thema ‘Welvaart, participatie en burgerschap in een digitale wereld’.